Pomorska Izba Rzemieślnicza

Seminarium "Młodzi przedsiębiorcy w Polsce"

W dniu 4 listopada 2009 r. w siedzibie Związku Rzemiosła Polskiego w Warszawie, w ramach projektu "SME-Trainet". Sieć interesariuszy w obszarze kształcenia zawodowego i poradnictwo na rzecz zrównoważonego rozwoju młodych przedsiębiorstw i MŚP, odbyło się seminarium "Młodzi przedsiębiorcy w Polsce". Uczestnikami spotkania były osoby zaproszone z organizacji, urzędów i instytucji związanych z kształceniem zawodowym i ustawicznym w Polsce. Udział wzięło 27 zaproszonych ekspertów, m.in.: eksperci z izb rzemieślniczych, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Zarządu Głównego Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego.

Podczas spotkania przedstawiono roboczą wersję raportu przygotowanego przez zespół projektowy ZRP na temat sytuacji dotyczącej szkoleń i doskonalenia zawodowego oraz wsparcia młodych przedsiębiorców w Polsce. Przeanalizowano sytuację młodych przedsiębiorców, a także podjęto dyskusję nt. możliwości zmiany warunków ramowych dla prowadzenia działalności gospodarczej przez młodych przedsiębiorców.

W pierwszej części seminarium głos zabrał Norbert Pruszanowski - Dyrektor Zespołu ds. Funduszy Unijnych ZRP, który przedstawił wszystkim uczestnikom cele projektu oraz strukturę raportu z badań młodych przedsiębiorców wraz z przykładem oferty skierowanej do branży fotograficznej. Z przeprowadzonych badań wynika, że w Polsce brak jest wyodrębnionej struktury kształcenia i wsparcia ukierunkowanej tylko i wyłącznie na młodych przedsiębiorców (osób prowadzących działalność gospodarczą do 2 do 5 lat bez względu na wiek). Wzrost zapotrzebowania rynku pracy w zakresie specjalistycznych kwalifikacji zawodowych powoduje, że młodzi przedsiębiorcy zmuszeni są do stałego uzupełniania specjalistycznej wiedzy dotyczącej wykonywanego zawodu.

Następnie Marta Płonka - Główny Specjalista w Zespole ds. Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej ZRP wraz z Grzegorzem Korcem - Głównym Specjalistą w Zespole ds. Funduszy Unijnych ZRP dokonali analizy struktur szkoleń dla młodych przedsiębiorców na przykładzie dobrych praktyk z branży fryzjerskiej, fotograficznej i różnych branż oraz przedstawili wyniki wywiadów przeprowadzonych z wybranymi firmami ze wspomnianych branż.

Najciekawszą częścią seminarium była dyskusja z ekspertami na temat wyników wspomnianego raportu z badań. Jego pozytywna ocena wskazuje na potrzebę realizowania tego typu badań w nastepnych latach. Wypowiedzi ekspertów swiadczą zarówno o widocznych niedostatkach w zakresie kształcenia zawodowego i ustawicznego młodych przedsiębiorców, jak i możliwych i względnie prostych krokach, dzięki którym można poprawić sytuację w tym zakresie.

Eksperci dostrzegają szanse, jak i zagrożenia dla młodych przedsiębiorców w kontekście ich potrzeb szkoleniowych. Poprawa sytuacji MŚP jest zależna od stosowanych metod szkoleniowych i pomocy udzielanej młodym przedsiębiorcom na uruchomienie działalności gospodarczej. Nauka zawodu w zakładzie rzemieślniczym jest dobrym przygotowaniem młodego człowieka do zadań, z którymi się spotka przy prowadzeniu własnej firmy.

Widoczne są tu jednak również zagrożenia, np. brak dobrze wykształconych kadr nauczycielskich, którzy będą szkolić uczniów. Potrzebna jest również zmiana sposobu uzyskiwania kwalifikacji na egzaminach, które nie spełniają roli – ogólnej, obiektywnej oceny nie tylko wiedzy, ale i praktycznych umiejętności ucznia.

Zdaniem kilku ekspertów nieuzasadnione jest pomaganie uczniom w otworzeniu własnej firmy tuż po zakończeniu nauki. Z przedstawionych doświadczeń wynika, że takie osoby najczęściej postępują nieodpowiedzialnie, wykorzystując przykładowo dotację z funduszy unijnych, po czym zakład ulega likwidacji. Właściwym rozwiązaniem jest zainwestowanie publicznych pieniędzy w osoby dojrzałe i z odpowiednim doświadczeniem. Wsparcie takie powinno być dostępne po upewnieniu się, że młody przedsiębiorca posiada już odpowiedni potencjał do dalszego prowadzenia własnej firmy.

Uczeń kształcony bezpośrednio u pracodawcy zdobywa praktyczne doświadczenia zawodowe, które są dopasowane do jego uzdolnień, może obiektywnie oceniać własne osiągnięcia. W rzeczywistych warunkach funkcjonowania firmy nabywa praktyczną wiedzę na temat przedsiębiorczości. Ta forma kształcenia zawodowego dobrze przygotowuje młodych ludzi do samodzielnego podjęcia działalności gospodarczej. W systemie szkolnictwa zawodowego – jak zasygnalizowano podczas dyskusji – jest zbyt mało godzin na naukę zawodu, w szczególności zajęcia praktyczne, a za dużo czasu przeznacza się na przedmioty ogólne. Uczeń nie może nabyć biegłości, gdy zdobywa doświadczenie zawodowe tylko dwa dni w tygodniu, pozostały czas spędzając w szkole. Rozwiązaniem zaproponowanym do rozważenia jest wprowadzenie obowiązkowego, dwuletniego stażu dla uczniów, którzy właśnie ukończyli naukę. Pozwoliłoby to na wydoskonalenie praktycznych umiejętności młodego pracownika i nabycie odpowiedniej dojrzałości.

Młodzi przedsiębiorcy mogą zdobywać wiedzę również na szkoleniach, w tym celu należy zapewnić dostęp do bazy firm szkoleniowych oraz do finansowania uczestnictwa z dostępnych funduszy. Zdaniem eksperta z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej również kwalifikacje zdobyte w sposób nieformalny są cenne i należy zbudować system ich potwierdzania.